Jess Franco-trilogie

Laatste vrijdag van de maand betekent in Cinematek "B tot Z"; 2 (in het beste geval) cultfilms geprogrammeerd op 1 avond en dat voor de prijs van 1.
In mijn geval klopte dat laatste niet, want ik had dagen vooraf m'n tickets via internet gekocht en heb de volle prijs betaald (dus 2x 6 euro)! Bedoeling was dit die avond aan te kaarten aan de kassa, maar dat is door de grote toeloop niet gelukt...

Die avond stonden er 2 films van de erg productieve Spaanse regisseur Jess (Jesús) Franco op het programma. Bij hem ging kwantiteit duidelijk boven kwaliteit: IMDB lijstte ruim 200 films op die hij maakte. Weet niet of daar ook alle verschillende versies van dezelfde films die hij draaide: bijvoorbeeld een horrorversie, naast een soft en ook een hard pornoversie van eenzelfde prent. Een ander fenomeen bij hem: films die verschillende titels kregen...

Franco stond er ook om bekend om dat hij een van de eerste Europese regisseurs was die horror en seks/naakt openlijk in zijn films verwerkte, op een moment dat dit nog lang niet ingeburgerd was. Voor de rest ken ik zijn verdiensten eigenlijk niet goed. Ondanks zijn enorme output was hij zeker geen begenadigd regisseur, wat ook vrijdagavond bleek, ondanks het feit dat er twee van zijn "betere" films werden getoond.
Amper of geen verhaal/scenario/dramatische spanning, veel onscherpe beelden (vermoedelijk opzettelijk en deel van zijn esthetica), onnozele dialogen of tekst, weinig logica in het "verhaal", eendimensionale personages die amper of geen evolutie doormaken.
Ondanks een DVD die ik van hem heb, had ik nog nooit een film van hem volledig gezien, dus vrijdag beloofde een hele test worden.

En het bleek inderdaad een zware zit...

a) Vampyros Lesbos -1970
Mogelijk zijn bekendste film en Quentin Tarantino schijnt er een fan van geweest te zijn, in die mate dat hij een stuk van de filmmuziek gebruikte in "Jackie Brown". De filmmuziek, gecomponeerd door het duo Manfred Hübler en Siegfried Schwab, is inderdaad bij momenten de moeite.

Nog een reden waarom de film bij een bepaald de annalen is ingegaan: het was de laatste van Soledad Miranda. Ze was een van de fetisjactrices van Franco, maar helaas kwam ze meteen na het voltooien van de film bij een auto-ongeval om het leven. Vermoedelijk is zij (naast de muziek dan misschien) de grootste troef van de film en dat niet noodzakelijk vanwege het naakt.

Veel valt er over het verhaal niet te vertellen; de titel geeft al veel weg.
De regisseur had nooit de bedoeling een griezelfilm te maken; alles gebeurt ook overdag, dus hij gooit tal van codes uit de traditionele vampierenverhalen overhoop, laat het misschien aan de verbeelding van de kijker over om zich in te beelden dat alles 'zich s nachts afspeelt.

Een medewerkster van een advocatenbureau/vastgoedkantoor raakt in de ban van een nazaat van een of ander vampierengeslacht en van het een komt het ander. Dreigend gevaar wordt hier gesymboliseerd door rode vliegers en schorpioenen. Miranda is inderdaad een opvallende verschijning en 1 zo'n film valt in bepaalde omstandigheden nog wel te pruimen, maar er volgde dus nog een tweede.

b) Les Inassouvies (of "De Sade 70" of "Eugenie...the story of her journey into perversion) - 1970
Een "verfilming" van een werk van de marquis de Sade, meer bepaald "La philosophie dans le boudoir". Een jong meisje wordt ingewijd in erotiek en wat perversiteiten.
Enkele min of meer bekende acteurs speelden erin mee: Maria Rohm als pervers booswicht en ook Christopher Lee liet zich door Franco overhalen om mee te doen. Hoewel hij niet aan de naaktscènes deelneemt, distantieerde hij zich later blijkbaar van de film, mogelijk door de teksten die hij uiteindelijk diende te debiteren. Hij speelt de rol van een soort van hogepriester van het kwade (dus toch nog als de opperslechterik die hij zo vaak in zijn o zo lange loopbaan speelde). Zijn schermtijd is al bij al jammer genoeg redelijk beperkt, dus de kijkers kunnen niet zo heel lang van zijn acteerwerk genieten, maar echt in vorm leek hij ook niet dus zo erg was dat niet.

Persoonlijk, en zonder de figuur te kennen, vermoed ik dat dit een van de grootste talenten van Jess Franco moet zijn geweest: mensen overtuigen om met hem in zee te gaan, niet noodzakelijk alleen de acteurs maar ook producers, componisten enz.
Waarschijnlijk heeft hij eind jaren '60 - begin jaren '70 ook enkele "begenadigde" jaren gehad, met enkele "redelijke" films waardoor hij erin slaagde heel wat mensen met hem te doen samenwerken. Het tijdsgewricht zal hem toen gunstig gezind zijn geweest, met een zekere tolerantie voor bizarre en "arty" films.

c) Female Vampire - 1975 (of de Engelse Wikipedia-pagina, die ook wat informatie geeft over hoe Franco te werk ging)
De eerste film met zijn volgende muze, de eveneens wondermooie Lina Romay, waarmee hij tal van films zou maken, die zijn levensgezellin en vrouw zou worden. De DVD lag al minstens 10 jaar in de schuif zonder dat ik de film ooit eenmaal helemaal bekeken had; ondanks het naakt moet het feit dat er geen echt verhaal en al helemaal geen gegriezel in voorkomt, toen een afknapper zijn geweest. Niettemin leek hij me toch voldoende interessant om hem mee naar Molenbeek te nemen i.p.v. hem in een doos in een Turnhoutse garagebox achter te laten.

En het ogenblik leek me nu gekomen om een dag later toch maar eens een poging te wagen de film in 1 keer helemaal uit te kijken. Poging gelukt; mede dankzij Lina Romay, het dient gezegd.
Over haar wist Dirk Van Extergem bij de inleiding m.b.t. de twee andere films nog mee te geven dat haar schaamlippen bij de meest gedocumenteerde van de jaren '70 moeten zijn geweest. Zegt al veel over het allooi films van Franco tijdens dat decennium en ook hoe zij tegenover dergelijke scènes stond of hoe overtuigend Franco moet zijn geweest om haar zover te krijgen. Nu ja, het waren heel andere tijden toen, met een heel andere mentaliteit dan vandaag. Naakt, seks en porno waren toen nog manieren om je af te zetten, vormden een statement tegen wat (vaak terecht vermoed ik) als beknotting werd gezien door de vorige generaties/mentaliteiten.
Romay zegt geen woord in de film, want haar personage, een vrouwelijke vampier is stom. Maar dat compenseert ze met een soms sprekende, haast ontroerende blik of gezichtsuitdrukking. Voor de rest is ze de hele film (half) naakt, wat ook een troef is.
Mijn versie is blijkbaar niet de versie met veel hard core pornoscènes in, maar qua naakt en (solo)vrijscènes valt er toch niet over te klagen.

Alleen vraag je je af waar het allemaal toe moet leiden.
De slotscène is dan weer wel mooi; het hoofdpersonage dat, zich wentelend in een bad met rood water, haar laatste adem uitblaast.

Weet niet of er ook maar 1 van deze 3 films een sterretje waard is, vermoedelijk niet, al heb ik er nu 3 op twee dagen gezien en kan ik het vakje "Jess Franco-film" nu ook afvinken. Of dat nu iets gedenkwaardig is, laat ik in het midden.